Slik!

bildtspraakfoto-gerard-de-jong 2Bij ’t heffen en klinken fan de wynglazen met femily en frynden klonken de ôflopene korsttyddagen ferskillende wînsen toegelyk deur de kamer: proost, tsjoch en topa. Topa is ’t Baskise woord foor proost, en sont myn rais na Baskenlând - der’t heel wat ôf-topa’d is, ik geef ’t toe - hou ik dat d’r maar wat in.

Foor ’n   part omdat ’t ’n mooie, korte kreet is. Maar foor ’n ânder part omdat de tryste waarhyd is dat ’t Bildts gyn woord foor ’proost’ het.
’t Woord ’proost’ staat niet in ’t Woordeboek fan ’t Bildts, al dink ik dat ’n soad Bilkerts dat wel sêge at se ’t glâs heffe. ’Proast’, ’n ferbildtsing fan ’proost’, klinkt  mij mâl in de oren, dat sêge je niet. Maar wat sêge je dan al? Ik kin mij niet foorstelle dat d’r ’n soad talen binne sonder ’n woord foor ’proosten’. Elke  hursels respekterende taal (ja, ja) het dochs ’n woord foor ’proost’?
Nou is de Bildtse taal folstrekt unyk, maar op dut ene punt hoeft se dat fan mij niet te wezen. ’t Is ’n onfoege tekortkomming dat Bilkerts met de mônd fol  tannen staan motte at se de glâzen klinke. ’Proost’ is meer as ’n woord roepe bij ’t klinken fan de glâzen. ’t Is een fan de mooiste soasjale omgangsforms  die’t wij hewwe: je drinke metnander ’n glâs en waardere met dat ene woord nanders geselskap.
’Gesondhyd’ sou in theory kinne - de Basken sêge naast topa ok wel osasuna, wat gesondhyd betekent. D’r is ’n reden dat Basken an een woord foor  ’proost’ niet genog hewwe - maar ok dat is maar ’n ferbildtsing fan ’n Hollâns woord. Ni, ’t Bildts mot ’n woord foor ’proost’ hewwe, fonnen wij. ’t Bildts en de Bilkerts ferdiene die ferriking fanhur woordeskat. Na wat harsensskrâben  kwam ik op ’Slik!’: kort, ferwizend naar ’n foor ’t Bildt karakteristyk elemint, en ’t is ’t  pâd dat de inhoud fan ’t glâs gaan sil. Maar ik hew sterk ’t fermoeden dat d’r ’n beter passend, mooier woord foor ’proost’ te bedinken is.
Suggessys binne  derom welkom. Ik hoor graag wat jim sêge (souwen).
Stuur jim ’oplossing’ na: Dit e-mailadres wordt beveiligd tegen spambots. JavaScript dient ingeschakeld te zijn om het te bekijken.. Dan kom ik d’r later op werom.
Feul hail en segen,  en foor nou: slik!

Gerard de Jong

Bildtse Post