Olle

bildtspraakfoto-johan-de-jong-3De eerste keer dat ik Olle sien, is op 1 septimber 2003: de eerste dâg fan de stúddy filosofy. Ik hou fan bergen en hij is klimmer. Baide sitere wij hyltyd Jiskefet. Wat wille je nag meer.  Soafeul studintikoaze anekdoates in deuze tiid. Soafeul bier en ferhuzings, tegaar klimme en mezyk make.

Lifte na Praag.  Of die keer dat ik de rútten fan myn huus op ’t Damrak himele wil, en Olle foorstelt om te ‘abseilen’ fan de gevel. Olle hangend an ’n klimtou op fier hoog, eamertsy an syn riem, en ’n groep Japânse toeristen hur ferbazend over hoe’t Nederlanders de rútten himele.
Olle’s stopwoordsy is: “fair enough.” Hij sait ‘t met de geruststelling fan ’n dokter, ok at hij nag niet eens an syn stúddy geneeskunde begonnen is. Hij drukt d‘r ok met út: d‘r is gyn inkele reden om mînsen te feroordelen.
De súppersoasjale Olle het ok ’n groat talint foor ‘t alleen wezen. Olle wil in alles selsrêdsem weze. Hij fytst na fere lânden en prebeert soa min mooglik út te geven. Niet út fúllens, maar omdat hij alles sels make wil. Olle de McGyver, de klusser, de kûnstner. Maar tidens die raizen ok: Olle alleen met syn  gedachten. Want wat kin Olle twivele. Stúddykeuze, karriêre, relasys. Is dut ’t wel helendal?
Altyd op soek na de een of ândere ferwezenliking. At hij met een been ergens in staat, wort ’t ândere onrustig. Maar die onrust driift ok syn kreativiteit, en syn feulsijïgens. De filosoof wort fytsmaker, wort kûnstner, wort psychiater. In alles soekt Olle niet útterlik “súkses”, maar intuïtive ferbining met wat hij doet en met de mînsen om him hine. Olle is geweldig  metlevend. At myn eerste relasy op de klippen loopt, sit Olle naast mij te janken.
Ik sien Olle na de studintejaren ok wel ‘s minder, maar de fryndskap is onfoorwaardelik. Dut jaar fâlt alles dan op syn plak. Olle koopt deuze seumer ’n weunboat, wer’t hij 24 uur per dâg an prutse kin, met syn fryndin an wie’t hij niet twivelt. Elke keer at ik met him in de stuurhut staan, útkikend over ’t IJ,  fertel ik him: “Olle, jongen, je hebt het gemaakt.”
Op 18 oktober 2018 sitte Olle en ik met twee ândere stúddyfrynden in ’n Amsterdams kafee. Wij hewwe ’t lang over de Grykse Artemisia, die‘t troud waar met hur broer Mausolus. Hij sturf en sij waar ontroastber. Se waigerde dut te boven te kommen, en stelde hur leven in ’t teken fan deuze doad deur ‘n  groats grâfmonumint te bouwen, dat wij fandaag nag ’n Mausoleum noeme.
Wat wij beprate is, hadden wij medeliden hewwe motten met Artemisia (soa’t de meesten skrive), of dat wij hur kracht bewondere motte (soa’t Nietzsche docht). Olle is kraakhelder: deuze frou sat fast, kon niet ferwerke, sij had  help norig, hur groate skepping waar niet gesond. De blik fan de therapeut. Maar ok de tederhyd fan die lieve Olle die’t niet teugen onrecht of lijen  kin.
Olle wort offisjeel dokter en fiert dat met syn fryndin in Switserland. Op 6 novimber 2018 maakt hij ’n koiertocht in de bergen. Hij perbeert wat dat niet kin,  en komt niet meer werom. Twee dagen later wordt syn lichem fonnen. Die leste aven had ik gyn sterke mening over Artemisia. En ongetwiveld krijt Olle op den duur gelyk.
Maar foorlopig herkin ik mij meer in hur protest teugen ’t leven, hur waigering om ‘t ferdriet ôfnimme te laten, om feerder te gaan. Ik bin ongelooflik dankber en trots om Olle myn frynd te noemen.

Johan de Jong

Bildtse Post