’n Pokketboeky

bildtspraakfoto-douwe-swart-2 2013Hyltyd bin ik met myn Tryntsy met weest at sij naar ’t sikenhuus in Luwt en later in Grunningen most foor ’t ondergaan fan kuren, ’t maken fan skens en filmpys en  ’e ôfspraken met ’e dokter die’t ’e risseltaten fan ’t forige besoek – al dan niet met ’n mistroastig gesicht – met ôns bepraatte. ’t Ondergaan fan ’e kuur nam ’e  meeste tiid in beslag.

Eerst anmelde en in ’e wachtkamer wachte. Dan na de behannelsaal der’t Tryntsy eerst altyd ’n middeltsy tun misselikhyd kreeg en na ’n halfuur begon ’e kuur  die’t betiden och soa lang dure kon. Op saal waar wat rúmte inricht foor de metraizende kunde of femily. Dat waar myn plakky en ik kreeg altyd ’n bakky koffy, hyt en  terk, soa’t ’t hoort. Maar ik boerkte ok wel gau ’s. In ’t Grunninger sikenhuus swurf ik dan deur de overdekte straten en in ’e winkeltsys die’t der te finen binne. Nooit  lang, want myn gedachten stuurden my gau werom na de saal, na myn plakky, bij hur.
Ik besloat nageraden ’n boeky met te nimmen, soadat ik op mominten fan stilte wat om hannen had. In ôns boekekas ston ’n fiertal nag niet lezen pokketboekys fan Simenon, de skriver fan ’e aventuren fan Maigret, de beste plisy-inspekteur fan Parys. Die boekys, de swarte beertsys fan útgeverij A.W. Bruna, hew ik ooit  kregen fan doomny Van Zetten doe’t se ruugweg fijfenfeertig jaar leden onferkoopber lêgen bleven na ’n bazar in ’e mennistekerk in St.- Anne. Se binne soa klain  dat se in ’e binnenbús fan myn kolbêrtsy pasten: heuse pokketboekys. Soa lâs ik Maigret en ’t Gefâl Picpus, Maigret en ’e Hoogleerde Pantoffels en Myn Frynd Maigret. ’t Fierde boeky bleef stiif in ’e kas staan. Der had ik myn reden foor.
De besoeken an ’t UMCG houden an. De drie detektifs had ik út. ’t Fierde boeky nam ik op ôns raizen na Grunningen ok doe niet met. Tryntsy wist niet dat ’t fierde  boek beston en wakkerde mij an om ’s in ’e kringloopwinkel in St.-Anne te soeken na meer Maigrets.
Dat ik op ’n frijdegoffen de stoute skoenen an. Der hè se ’n groate keleksy boeken en soa’t ’t bliken deen ok ’n stikminnig fan Georges Simenon. Ik kocht Maigret Inkognito en Maigret In Holland. Ik lâs se, maar ’t  orspronklike fierde boeky over de pyprokende inspekteur bleef ok derna stil in ’e kas staan. Ik had niet genog kriig in ’e kop om ’t fan ’e plank te pakken.
Nou, later, fleden week, bin ik ’r dos met begonnen: ”Hij had krekt soa min ’n foorgefoel fan wat him te wachten ston as de raizigers die’t inkele mominten foor de  ramp in ’e train sitte te lezen, te praten, te slugen, te kiken naar ’t ferbijglijende landskap of te eten in ’e resterasywagen. Hij liep deur, sonder ’m te fernúvveren over de fekânsyachtige anblik die’t Parys nou, in een dâg tiid, kregen had. Gaat ’t niet alle jaren soa, op deselde tiid, met deselde dâgen fan niet te ferneren hitte en ’t niet noflike gefoel fan kleren die’t an ’t lichem kleve?
Avens ses uur leefde-y nag in ’n soort fan gedachteloashyd die’t fral bliken dee út ’n sekere leegte. Wat had-y antwoorde kinnen, wanneer’t een ’m op ’e man ôf  froegen had wer’t-y an docht wiles hij der, langer as de meeste ferbijgangers, met groate, starige stappen liep?” Ik bin op bladsy negentyn. De titel is De Weedner.

Douwe Zwart

Bildtse Post