Sprokys

bildtspraakfoto-janne-kuiken-2Louis Couperus het ferskillende bekinde boeken skreven, maar soa goed at ik weet, het hij maar twee sprokys nalaten: Psyche en Fidessa. ‘t Ferhaal fan Fidessa hew ik al meerdere keren lezen en elke keer geniet ik opnij. Fansels het Couperus ‘t skreven as ‘n sproky.

Maar met soa’t ‘t in alle sprokys ferteld wort, wort de deur  openset om op ondersoek te gaan naar ôns aigen mînslik handelen, om ôns bewust te worren fan ôns doen en laten en om klaarhyd te bringen in ôns bewuste en  onbewuste kanten.
Allegaar soa herkinber opskreven in de soanoemde ‘sprokys’. Bijgelyks ‘Doornroosje’, die’t na 100 jaar wakker tútten wort as een fan de foorbeelden, dat wij sels op ‘n bepaalde tiid in ôns leven òk wakker worre motte. Hopelik deur ‘n liefdefolle tút, maar ‘t gaat meestal gepaard deur ‘n intîns ferdrietige klap die’t wij krije te  ferwerken in ôns leven.
‘Sneeuwitje’, as teken fan ôns ware ik, de lilke, jaloerse styfmim, as teken hoe’t wij ôns soms na de búttenwereld toe gedrage. Heel in ‘t kort gaat ‘t sproky fan Fidessa ôns der in foor.
As nimf ferdwaalt sij in ‘t bos. Deur de Eenhoorn wort se naar ‘n open plak op de haide brocht. Der fynt ‘n ridder in ’n harnas hur en ‘t is  liefde op ‘t eerste gesicht. Foor op syn peerd nimt hij de bloate nimf met naar ‘t kasteel. Der ontstaat fansels groate oproer deur soa’n bloate nimf tussen al die geharnaste ridders. Onmooglik is ‘t om hur te aksepteren.
D’r sit niks âns op as dat de ridder hur, ondanks syn liefde foor hur, hur weer werom bringt naar ‘t bos. Fidessa wil nag maar een ding, ‘n harnas, krekt soanent as hur geliefde ok een het. Bloat is fout, is ferkeerd!
Na ‘n lange tocht komt se bij de reuze-siklopen an en na feul smeken maakt de smid ‘n pantser om hur hine. Na ‘n lange, en nou deur ‘t harnas sware tocht, komt  Fidessa avens laat foor de tweede keer op ‘t kasteel an, op soek na hur ridder. Tot hur groate skrik siet se deur ‘t kier fan de slaapkamersdeur, de mariënkolders en de útrusting fan de ridders an de knop fan ‘t ledikant hangen. Mânly en frôly lêge bloat in omhelzing fereend op bêd.
Fidessa is radeloas. Sij kin hur pantser nooit weer út doen. ‘t Komt hierop del, dat se onberaikber binne foor nander. ’t Is dúdlik hoe faak at wij ôns deur ‘n ânder in ‘t  harnas jage late, ôns pantsere en onberaikber worre foor ‘n ânder. Deur soa’n innerlike befriezing is ‘n mîns tot de meest kwaadaardige dingen in staat en kinne wij, krekt as Fidessa, ferdwale in ‘n donker bos.

Janne Kuiken

Bildtse Post