Bildtse Skimmelrútter siet na 46 jaar ’t levenslicht

1808-bildtse-versie-van-de-skimmelrútter’n Kompleet Bildtse ferzy fan de Skimmelrútter, ’t bekinde boek fan Theodor Storm der’t ’t spektakelstik ’De Stormruiter’ dat fan’t seumer opfoerd wort op baseerd is, wort fan fandaag ôf integraal, in ’t Bildts, in deuze krant publiseerd. De fertaling is, útaindlik, meer as feertig jaar in de maak weest.

’t Ferhaal fan de Skimmelrútter speult him ôf in 1756 in ’n streek an de Noord Frise kust in de prevînsy Sleeswyk (Dútsland). De hoofdpersoan is Hauke Haien, de jonge dykgraaf. Hij het ’n skerpe menier fan dinken en ’n goed insicht in de bou fan seediken. Met ândere woorden: hij is syn tiid feer foorút. De ingelanden, de burgers en de boeren, kinne of wille him niet folge en d’r onstaat haat en ôfgûnst.
Derbij komt dan ok nag dat hij troude met de dochter fan syn foorganger,  dykgraaf Folkers. Fan de hoogheemraden krijt hij úteandlik toestimming om ’n nije seedyk an lêge te late na syn aigen însicht. At die nije dyk dan in de hêst  bútten Hauke syn skuld deurbreke sil, nimt ’t ferhaal ’n dramatise keer.
In 1886 begon Theodor Storm met ’t skriven fan Der Schimmelreiter, de Skimmelrútter, syn leste en ok syn beste novelle. Theodor Storm worde geboren in Husum, an de kust fan de Waddensee (1817) Hij studeerde rechten en folgde syn hait in  1843 op as adfekaat. Na syn ferstorven in 1888 is hij begroeven in syn geboorteplak. Sytse Buwalda begon ooit an de fertaling: ”Omdat ’t ferhaal him ôfspeult in ’n gebied an de Waddenkust, dat fergelykber is met de streek der’t wij weune, kin de lezer de gebeurtenissen heel maklik projektere òf in de Westhoek, bij ’t strandhuus en de herberg de Salm, òf op de Swarte Haan, de herberg der en ’t strandhuus in de hoek fan de Nije-Dyk.
Dat waar foor mèt de reden om in 1972 met de Bildtse fertaling fan Der Schimmelreiter te beginnen. Later hew ik Arjen Dijkstra, St.-Anne, froegen om de fertaling ôf te maken. Deuze keus laai foor de hând, omdat hij èn goed op de hoogte waar met de Bildtse taal èn hij  leraar Dúts waar an de Mavo,” sait Buwalda.
”Die fertaling waar bij mij in ’t fergeetboek raakt, Arjen en ik hewwe d’r ok nooit weer over praten. Maar deur de opfoering fan de Stormruiter in septimber en  oktober in ’t WTC in Luwt, kwam mij de fertaling weer in ’t sin. De Stormruiter (100.000 kaarten, útferkocht) is baseerd op ’t ferhaal fan Theodor Storm. Leendert Ferwerda en ik hewwe de feerdere bewerking fan ’t hândskrevene Bildts foor ôns reken nommen. De Bildtse Post begint met ingang fan deuze week met de (ongefeer) 30 ôfleverings fan de Skimmelrútter, ’t intrigerende ferhaal met syn dramatys eand.”
”Dut unike, Bildtse literêre produkt is, met postúm dank an Arjen Dijkstra (sturven in 2016) en de Bildtse Post foor ’t publiseren, ’n bijdrage fan BildtTaal an  CH2018,” beslút Buwalda. Oflevering 1 is feerderop in deuze krant te lezen.
Bij de foto: ’t skrift met derin de hândskreven fertaling fan De Skimmelrútter. De pagina laat ’t momint sien dat Arjen Dijkstra (met swarte pin) ’t overnimt fan Sytse Buwalda (blaue pin).

Bildtse Post