Weest

bildtspraakfoto-janne-kuiken-2’t Is mij soa noflik, die stille hêstdagen, de diiznige luchten, de daudruppen offens an de toppen fan ’t grâs. De sprokysachtige bouwerken fan de spinnewebben, omtoverd tot glînsterende parelsnoeren, se hange as juwelen te skitteren in de eerste sonnestralen.

De feloranje blommen fan de Indise Kers bloeie en bloeie al maar deur! Sij weet niet fan ophouwen. ’t Ferwermt mij fan binnenen. Hooplik weet sij dat, en dat ik hur derom soa koester.
In de skuur steek ik de hoge, ouwe kachel an, soa’n rônde Etna. Op soek in de folle boekekas om ’n goed boek, soadat ik mij der bij ’t houtfuur even del geve kin. Op ’t stoit is d’r niks dat mij anspreekt. Derom pak ik een fan de dagboeken, die’t ik soa deur de jaren hine bijhouwen hew, elke twee jaar ’n boek fol met ruugweg soa’n driehondert bladsys. Fol met de wederwaardigheden fan dat momint, o.â. de dâg fan de Sunterklaasaven, ’n paar jaar leden. D’r waar ’n groat stik fan myn dak ôfwoeien. De fersekering saai toe dat ik ’t make late kon, maar doe’t ik de reken opstuurde, ferskúlden se hur achter ’achterstallig onderhoud’. Gelukkig had ik de klussyman al meer dan de helt betaald, maar wat foelde ik mij befoorrecht, doe’t-y saai: ”Laat de rest maar sitte”.
Tussen al die beskrevene bladsys bewaar ik waardefolle brieven fan femily, kunde en dierberen, die’t ’t aardse bestaan al lang ferroild hewwe. Brieven die’t ik in alle rust weer lees en herlees. ’n Folskrevene kaart fan een fan myn kunde út Meksiko, doe’t hij ’n maisy achterna raisd waar en der Oud en Nij fierde. De gefoelens fan spanning, doe’t ik foor de eerste keer ’n aigen gedicht foorlâs - nag in de ouwe bibletheek - en ik na ôfloop even met Arjen Dijkstra praatte over de form fan ’n gedicht.
”Sommige gedichten kinne je niet útlêge”, saai-y. ’t Gaat om de mezyk in de woorden, om ’t ritme, aldus Arjen. Ik begreep ’t. ’t Waar al ’n prot foor soa’n man fan wainig woorden, maar ’t maakte mij blij en gelukkig.
Dat ik Tsjêbbe Hettinga, de dichter, trof op ’n skriifkursus op de Folkshogeskoal op Terskelling en wij baide ’ouwe koeien’ út de sloat haalden over de tiid, doe’t wij tegaar in de Frise seleksy fan ’t reedrijen satten en seumers en winters treenden in Herefeen. Tsjêbbe, die’t op latere leeftyd blind worren waar, maar dat him d’r niet fan weerhoude om met syn gedichten de wereld deur te raizen, fan Spanje tot Dútsland. Altyd lâs-y syn gedichten foor in syn mimmetaal: ’t Frys. En dochs... idereen kon ’m ferstaan!
As ’n ouwe mistikus beroerde hij je met syn woorden en gefoelens, soa, dat èlk him wel ferston, ferstaan most, ok al konnen je de taal niet ferstaan! Deur syn besieling nam hij je mèt in syn ferhaal.
Der, op Terskelling, hoorden wij in de froege maityd doe de eerste kiewyt roepen en toegelyk saaien wij dat tunnander. Sont die dâg, at ik de eerste kiewyt fan ’t jaar roepen hoor, mot ik an dàt momint werom dinke.
Myn broer Jelle, die’t mij opwachtte bij de boat in Harlingen om mij thús te bringen. Se binne niet meer, make gyn deel meer út fan myn leven. De herinnerings blive, beskreven op pepier. En soms is ’t goed om al die mooie herinnerings en òk de wonden, die’t in de tiid sloegen binne, werom te lezen, fan àl die dingen, die’t weest hewwe.

Janne Kuiken

Bildtse Post