Horisontaal

bildtspraakfoto-douwe-swart-2 2013Inenen ferskenen an ’e horison de taalmantsys Buwalda en Ferwerda. Sij skrive over neskierige Bildtse taalfaiten.Soks het myn  andacht. Ik docht: de horison,  der wil ik hine, der mot ik hine. Maar dat is makliker said as deen, want met elke stap foorút, wykt de horison een stap achterút.

Ik stoalde ’n appeltsy en tun beter weten in liep ik as ’n dief. Op ’n lange dyk trof ik ’n man út Ouwe Laai die’t ’n draaimôln te koop had. Wat mot dat kosse?
’n Rondsy.
Hij is fan mij!
Fan ’t peerd belândde ik bij toverslag op ’n fyts die’t ik liende fan ’n Frânse toerman en sâg in ’n flits Aldert Cuperus. Hij waar soa lilk as ’n saag. Won ’m op over fesys om de fúzzy te fieren.
Doe stapte ik eerst over op Rommert syn opfoerde brommer en fort derna kon ik ’n hutsy metrije met Verstappen. Bij praatpaal 8-88 saai ’n frommes in ’n lange witte jas dat sij fyftig ferskillende menieren wist om doad te gaan.
Fertel mij wat! Idioat!
Onderwilens kaapte ik ’n flygtuug. Feer onder mij liep ’e feerboat na ’t Ameland weer ’s fast. Waling en Bauky stonnen op ’t achterdek. Wêr binne de tiden fan Olivier en Van der Geest bleven? En der laai Wier. Ooit ’n stippy op ’e kaart, maar ’n flinke flek an ’e rând fan ’t Bildt, nou’t Simy Sevenster ’n kloek boek over de history skreven het. Poink. Op ’e luchthaven in ’e groate hal liep ik ’n Spanjaard tun ’t liif. Maar ’t waar ’n Bilkert. Gerard! Hoe is-y? Mundo paparazzi mi amore  chicka ferdy parasol. D’r waar gyn woord Spaans bij.
Ik mot avesere, want ik sil na de horison. De Jong lachte en stak ’n dúm omhoog.
Doe’t ik avens ferraisd thúskwam en ’t appeltsy ferpartte, fertelde ik Tryntsy ’t hele ferhaal. Feerderop hong Einstein tun ’n Egiptise pilaar an. De d worde ’n b. Hij keek op syn klokky en nam mij met in ’n núvver ding der’t je och soa hard met raize konnen. Froemmm.
Wer loopt dut op? Op ’m sels. Massa wort omset in enerzjy. At wy aansen bij de kim ankomme, is ’t ding op. En doe waar ’t al op. Helendal ferteerd. Ik hoede niet eens út te stappen. Der ston ik dan op ’e horison en der waren Buwalda en Ferwerda, of beter said: der laaien se. Horisontaal. Ik besloat staan te bliven. Jim taalmantsys binne krekt soa’n slang die’t ’m sels in ’e steert byt.
Hoe dat soa?
Jim skreven dat plak- en streeknamen in ’t Bildts in ’t Bildts skreven worre motte. Berlikum hyt Berltsum, maar wij sêge en skrive Belkum. Friesland hyt Fryslân, maar wij doen ’t ôf met Frysland.
Wat is der mis met? klonk ’t horisontaal. Helendal niks. Soa hoort ’t, maar jim skreven doe ok over de nije gemeente Waadhoeke en dat staat haaks op jim  horisontaal. Dat hyt in ’t Bildts fansels Waddenhoek.

Douwe Zwart

Bildtse Post