Foornimmens

bildtspraakfoto-johan-de-jong-3Wat wij ’t liefst doen dat is ’t maklikst. Dos? Gaat ’t maklik, dan is ’t prettig. De tiidskriften staan d’r fol met: terms as ’flow’ en soa. Sporters sêge ’t ok: se sitte in ’n ’flow’ of in de ’zone’.  Dan gaat alles goed, dan wort ’t moeilike maklik. Nag ’n ândere benaming foor ’t hoogste geluk: in ’t momint leve. Allegaar waar fansels.

Kinmerk fan de ’flow’: niet nadinke. Een fan Friedrich Nietzsches froege teksten gaat over ’t nut en nadeel fan geskidenis foor ’t leven. Idereen sou ’t leze motte, al waar ’t maar fanwege de hilarise openingspagina’s werin at-y ’t kontrast sketst tussen de mîns en de fretende kudde. ’t Ferskil: geskidenis. Wij hewwe ’t, sij niet. Want sij leve op ’t momint!  De  kudde, skriift Nietzsche, weet niet wat guster, wat fandaag is, springt wat om, freet, rust, ferteert, springt weer, en soa feerder fan offen tot aven, dâg in dâg út, met hur lusten en  onlusten kort anlynd an de paal fan ’t momint, en derom swaarmoedig noch moedeloas.
’t Ekspressyloaze herkauwen, de lege, starende ogen – ’t perfekte geluk is de perfekte  domhyd. Nietzsche maakt ’t dúdlik: wij benije de koeien hur domme geluk, maar foele ôns toegelyk boven hur onwetendhyd ferheven. De beesten hewwe wat wij wille, maar niet soa’t  wij ’t wille. En dus fraagt Nietzsche: hoe feul geskidenis het ’n mîns aigenlik norig?
Of fergeet de kudde en ’t hoogste geluk: hoe sit ’t met ’t klaine geluk? Ik weet niet, hoe’t ’t met jou sit, maar al maanden lait ’n boek op myn nachtkassy, dat ik leze wil. Op de mominten  dat ik leze kin (ik bedoel echt: dat d’r gyn inkele belimmering is) dan doen ik ândere dingen, meestal dubbelklikkend en/of skermkikend.
’t Meest welig tierend in de tunworige maatskappij binne ôflaiding en útstel. En dan sit ik nag niet eens op soasjale media. Foor ’n deel út súvvere selsbeskerming – ik weet hoe feul tiid at ik der an kwyt weze  zou. Hoe ferklare wij dat? Want fraag mij wat ik belangriker fyn, wat ik ’t liefst doen, en ik antwoord met datgene wat ik almaar útstel.
’t Ferskil tussen doen en deen hewwe speult ’n rôl. (Foorbeeld: swommen hewwe fyn ik heerlijk, geweldig, fantastys. Swimme is al minder. Swimme sille is ferskriklik.) En dan hew ik ’t nag helendal niet eens over wat wij ’t allerbelangrykste noeme: de ambisy, de droom, datgene werfan at wij sêge: dat sou ik ’t allerliefst doen. Foor mij is ’t: ’n boek skrive. ’t  Moeilikste fan alles. Want dan mot ik de striid angaan met de ferwachtings fan mysels, en stel ik mij bloat an de mooglikhyd om der niet an te foldoen. Der hew ik soa lang at ik  dubbelklik gyn last fan.
Wij geve graag de eksterne dingen de skuld: ’t komt deur facebook of Netflix. Maar at die d’r niet waren, dan waar d’r wel wat anders. De blokkade is niet ekstern, maar intern. ’t Is niet ingewikkeld: wat wij echt fan waarde fine, der kike wij teugenop, en wer’t wij teugenop sien, dat kost ôns moeite. En wat wete wij sekulieren nou fan ’t argaise as ’t ’offer’? ’t Selde  probleem hewwe sij die’t niet wete wat se nou ’echt wille’ in ’t leven; teleursteld over de soafeulste baan, die’t alweer krekt niet ’écht bij hur past’. Hur probleem is, dat se de skoen  soeke die’t naadloas anslút. Maar wer’t wij ’t meest teugenop sien, kost de groatste moeite. Ik daag jou út om te weerlêgen: wat wij ’t liefst doen is ’t moeilikst.

Johan de Jong

Bildtse Post