Tradisys

bildtspraakfoto-roosmarijn-andringa’t Is foorjaarsfekânsy.Bútten mizert ’t, de lucht is griis en de wyn gúlt om ’t huus. De kines sitte bij de tafel. Ik staan met de rûg na hur toe en snij wat fruit op ’t ânrecht. ’Sille wy aansen wat leuks doen?’ Gyn reaksy. ’Meskien kinne wy ergens na toe gaan?’ fraag ik deur. Nag altyd gyn reaksy.

’Wille jim naar ’n museum of sille wy na de bioskoop?’ Binne se soms sachys de  keuken út slopen, dink ik at d’r weer gyn antwoord komt. Ferbaasd en ’n bitsy iriteerd draai ik my om. De iritasy sakt fortendaliks bij ’t tafreeltsy foor my.
Se sêge wel ’s: kines doene niet wat je sêge, maar se doene wat je sels doene! Je kinne wel sêge: niet skruwe, maar at je sels skruwe, dan sille se dat foorbeeld folge. At ik na de kines kyk, dink ik: ik kin nou wel sêge: geef even antwoord at ik wat fraag, maar doen ik dat sels ok at ik ’n boek sit te lezen? Want dat is naamlik wat ik hier foor my sien.
De oudste seun het ’n Garfieldstripboek foor syn gesicht en ’n hele stapel naast him op de tafel. De jongste het ’n boek over dierekampioenen. En de dochter leest ’n boek over ’n klain, wit  weerwolfy met ’n briltsy op. At ik hier met ’n harde knal en dikke rookplúmmen inenen ferdwine sou, sou d’r gyneen weze die’t ’t in de gaten had. En at se ’t wel deur hadden, souwen se ’t heel normaal fine, want dat kin in boeken ok. Ik skuuf de bakkys met fruit sachys op de tafel en sonder fan hur boek op te kiken grabbele de kines na de stikkys appel.
Bij ôns thús waren ok altyd boeken. Wij worden faak foorlezen. Ons hait sat dan in ’n groate stoel en wij bij him op de skoat en op de leuning en dan begon-y foor te lezen. Myn sus waar ’t  d’r nooit met eens at ’t ferhaaltsy út waar en ôns hait waar d’r heel goed in om d’r dan ’n heel stik bij te fantaseren.
Jaren later lâs myn sus hur aigen dochters ’t selde ferhaal foor en saai teugen ôns hait: ’Hee, dat ferhaal gaat heel âns as wat ôns hait ooit fertelde.’ De oudste seun saai ’s teugen ôns hait: ’Dat lezen is ’n femilyding. Dat wort bij ôns fan generasy op generasy deurgeven.’
D’r binne mindere tradisys om deur te geven, dink ik met ’n glimlach. Ik geniet fan ’t momint en gaan gesellig bij de kines bij de tafel sitten met myn aigen boek. ’Gane wy aansen nag na de byb, mim?’ binne na ’n heel hut de eerste woorden fan de dochter. ’Ik hew myn boek hest út.’

Roosmarijn Andringa

Bildtse Post