Rúnnetekens

bildtspraakfoto-janne-kuiken-2Lang leden formden de Friezen ’t groatste folk fan ’t beweunde gebied fan heel noordwest Europa. Fan de geskidenis fan deuze Frise stam en hur oorsprong is heel wainig bekind. De eerst optekende geskriften worre krekt bekind, nadat de Romeinen dut gebied in trokken.

Wel wete wij, dat Frysland leeg liep in de tiid fan de groate folksferhuzing. De nije beweuners die’t in de sesde eeuw hier hine trokken, waren fan oorsprong Germaanse, Noorddútse en Deense befolkingsstammen, die’t hur mongen met de achterblevene ’Fresonen’, soa’t de Romeinen se noemden. ’n Nije befolking die’t gebrúk maakte fan ’t rúnneskrift. In inkele Frise terpen en Grunninger wierden binnen foorwerpen met dusse rúnnetekens d’r op fonnen.
Doe’t ik nag frijwilliger waar bij ’t argeoloochys ondersoek fan de Ryksuniversiteit Grunningen (RUG) worde d’r ’n stik hertegewei met rúnnetekens fonnen, héél besonder. De studint in oplaiding, die’t him doende houde met rúnne-inskripsys, waar helendal in ’e wolken met ’t oerouwe objekt. Maar soa’t ’t gaat met soa’n groep studinten, d’r most him ’n poets bakt worre!  En soa gebeurde ’t, dat een met ’n prot geduld rúnnetekens graveerde in ’n oud stik bonk, met de naamtekens fan de studint-ondersoeker in rúnneskrift d’r in. Na ’n paar dagen worde ’t op ’n stik grônd, dat nag ondersocht worre most, in ’e grônd stopt.
Een en al spektakel fansels, doe’t de bonk met rúnnetekens fonnen worde. De Frise kranten en de tillefizy worden op de hoogte brocht fan de besondere fônst en wouwen komme. Nag had-y niks in ’e gaten, doe’t-y na ontsifering ontdekte, dat op de bonk syn aigen naam in rúnnetekens ston, terwyl at alle metwerkers al fan deuze ’stunt’ op de oogte waren.
’t Worde tiid, doe’t kranten en tillefizy al soa’n bitsy in antocht waren, om him starigan ’wakker’ te maken en om syn freugde der over in ’e grônd te boren en dat-y d’r inlopen waar. Hij nam ’t gemoedlik op, boorde later ’n gat in ’t stik bonk en saai: fan nou an sil ik dut as herinnering an deuze opgraving in Winaam altyd an ’n riemtsy om ’e nek drage en soa gebeurde ’t. Op ’t  leste momint mosten kranten en tillefizy nag op ’e hoogte brocht worre dat ’t allegaar op ’n ’misferstand’ berustte.
Sels hew ik ’t geluk had om ’n minuskúl stikky goud fan de al eerder fonnen fibula te finen. ’t Waar niet groater dan twee sintimeter, maar ’t waar de anlaiding om avens met de hele ploeg ’n fesy te bouwen. ’t Is ’n wonderlik gefoel om der met die groate en soa besondere fibula in je hând te staan, en met ál die fragen in je gedachten: wie waar ’t die’t lang leden dut groate  goudene sieraad ooit droeg? ’t Waar seker niet de eerste de beste, ’t waar seer seker ’n keuninklike skat. Maar de keuning der’t wij doe na sochten, die hewwe wij doe niet fonnen.

Janne Kuiken

Bildtse Post