’Dit is in grutte erkenning fan it Biltsk as kultuertaal fan de Biltske mienskip’

1814-kaastra-wijffels-de-jong-en-de-jong-ruijs-bij-de-typmesine’t Waar ’n eksperimint: ferhuus de redaksy fan deuze krant foor een dâg naar ’t taalpaviljoen in Luwt, tidens de Bildtse week. Skriver deuzes gong in gesprek met de besoekers, over taal, ’t Bildts, de liefde foor ’t woord. Feul tiid om op adem te kommen kreeg-y niet: ’t ene na ’t andere boeiende gesprek folgde. Respektfol en met  feul simpathy foor de klaine talen in ’t algemeen en ’t Bildts in ’t besonder.

Deur Gerard de Jong - Op ouwe typmesines konnen de besoeker sels ’n boadskip, anekdoate of wîns foor ’t Bildts kwyt. D’r is lustig op lostypt. De antrekkingskracht die’t soa’n oud besy het – op jong en oud – waar prachtig om te sien. De ferhalen die’t optekend worden niet minder. Die ferhalen houwe jim tegoed: die staan nije week allegaar in deuze krant.
1814-de-typmesineAtze van der Leij wou graag ’s even sien in ’t taalpaviljoen. Hij hout fan taal, al is hij niet posityf stimd over de toekomst fan minderhydstalen. ”Kleine talen zijn beter te behouden op het platteland dan in de stad, maar ook op het platteland zullen het Fries en ook het Bildts het uiteindelijk niet redden. Zelf geef ik het Fries nog vijf  generaties. De taalvervuiling is al langer een probleem, en dat wordt alleen maar erger. Ik denk dus niet dat dat te keren is. Maar het begint en eindigt met de jeugd,  als dat niet goed geregeld is houdt het snel op.
Een taal drijft op het onderwijs. Daarnaast zou ik best meer Fries in de Friese kranten willen zien. Doe de uitagenda  bijvoorbeeld ook in het Fries, of bij jullie in het Bildts. Schrijf over Beyoncé of voetbal in je eigen taal. Dát lezen mensen. Het is aan de Bilkerts zelf hoe het verder zal  gaan met het Bildt.”
Soa pessimistys is Klaas Oosterbaan seker niet. De Bilkert is sont de start al ’n paar keer na de Bildtse week weest. ”Jùst deur de herindeling sien je dat d’r ’n prot  andacht is foor ’t Bildts. D’r hewwe in jim krant ok nag nooit soafeul Bildtse adfertînsys staan as nou. Dat doet mij och soa goed. De Bildtse Post is derin ’n soort barometer fan de taal. Ons Doeke waar lessen ’n halfjaar in Pakistan, maar wy appten tegaar in ’t Bildts. Ik fyn dat mooi. Wij waren allegaar soa benaud dat de  herindeling ’t Bildts skade sou. Maar je sien dat mînsen jùst meer hur best doen. Ok bij de provînsy en de nije gemeente is dat soa. Derom bin ik wel posityf over de toekomst fan ’t Bildts. Al sil de nije generasy ’t stokky overpakke motte.”
Naast Bilkerts en Friezen waar d’r maandeg ok ’n arig nussy mînsen fan bútten Nederland. Belgen, Dútsers, Poalen, Litouwers. En een Katalaan. Guillem Belmar  Viernes loopt staazje bij de Afûk. De taalkinner is dernaast ok doende met WikiTongues. In de kommende tachtig jaar sille na ferwachting soa’n 3.000 talen ferdwine.  ’Dat gaan wij niet gebeure laten’, soa is ’t motto fan WikiTongues. Belmar Viernes: ”WikiTongues is ’n partnerskap angaan met de Afûk. ’t Belangrykste fan ’t projekt is  alle talen fastlêge, opnimme, filme. In Nederland bijgelyks staat alleen ’t Nederlâns d’r nag maar op. Der motte ’t Frys en Bildts fansels ok bij, krekt as de andere klaine talen. Ik hoop deuze week Bildts fastlêge te kinnen,” saai de Katalaan maandeg (in ’t Ingels).
Alex Riemersma– lektor Frys en meertalighyd – gong ok achter de typmesine sitten. Riemersma is ’n echte taalliefhewwer, en had ’n mooie boadskip foor ’t Bildts: ”Wat in moai feest. It Biltsk as earste taal fan Lân fan taal: dat is in grutte erkenning fan it Biltsk as kultuertaal fan de Biltske mienskip. Dat, wy kinne optimistysk wêze  oer de fitaliteit fan it Biltsk. Mar wy moatte der wol flyt op dwaan: op ’t Fonnemint mei de kynders en op it keatsfjild mei de sporters, ensafh. Súkses en folhâlde, krekt  lyk as mei de oare lytse talen yn Europa.” 
Bij de foto's: Boven: Yke Kaastra, Monique Wijffels, Aede de Jong en Tony de Jong-Ruijs buge hur over te typmesine.
Onder: Alex Riemersma, Guillem Belmar Viernes, Klaas Oosterbaan
1814-alex-riemersma
1814-guillem-belmar-viernes

1814-klaas-oosterbaan

Zie ook het artikel: Bildts maakt ’n fesy fan Lân fan Taal

Bildtse Post